КЛЕЩТЭН ХАЙДАХ ХАРЫСТАНАБЫТ?

КЛЕЩТЭН ХАЙДАХ ХАРЫСТАНАБЫТ?

Сайыҥҥы күннэр тураннар киһи-аймах айылҕаҕа тахсан оттуура-мастыыра, сынньанара үксүүр, сотору кэминэн ыһыахтыы, сир астыы барыахпыт.

Ону тэҥэ, айылҕаҕа тахсыыны кытта клещка ытыттарыы куттала үөскүүр.



Ыам ыйын 31 күнүн туругунан биһиги улууска 1 киһи Алтан нэһилиэгэр клещка ытыттарда. Билигин анаалыстара үөрэтиллэ сылдьаллар. Былырыыҥҥы көрдөрүүнэн улуус үрдүнэн 8 ытыттарыы бэлиэтэммит.

Клещ миэтэрэ аҥара үөһэ ыттыбат, онон мас үрдүттэн ыстанан даҕаны, көтөн даҕаны түһэр кыаҕа суох, эбиитин көрбөт.

Ол эрээри, сыты 10 миэтэрэ ыраахтан билэр кыахтаах.

Клещ сиэртибэтин сиргэ эбэтэр окко олорон күүтэр. Сиэртибэ ааһан истэҕинэ инники атахтарынан хатана түһэр.

Киһи ыттытарбытын билбэккэ хаалар, тоҕо диэтэр клещ ытырарыгар сүмэһинин кытары ыарыыны суох оҥорор веществолары киллэрэр.

Клещтэр ойуурга, толооҥҥо эрэ буолбакка, пааркаларга, саадка олохсуйалларын өйдүөххэ наада.

Клещ ытырбыт сиригэр 2-3 чаас буолан баран тириигэ иһэлийии кытаран тахсар, кыһыйар, температура тахсар, хаан баттааһына намтыыр, сүрэх тэбиитин тэтимэ күүһүрэр, былчархайдар көбүөхтэрин сөп, сэниэтэ суох буолуу бэлиэтэнэр.

Атын хамсыыр харамай ыстаабытыттан уратыта диэн хас чаас аайы кыһыйара бэргээн, иһэлийиитэ улаатан иһэр.

Киһи олоҕор кутталлаах харамайынан энцефалиты тарҕатааччы клещ буолар. Бу түгэҥҥэ кэмигэр эмтэммэтэххэ эт-сиин баралыыстыан сөп, тыынар уорганнар кэһиллэллэр, мэйии үлэтэ мөлтүүр, ону тэҥэ киһи олохтон туоруон сөп.

Энцефалита суох клещ ыстаатаҕына, улахан куттал суоһаабат эрээри, аллергиялыыр дьоҥҥо, оҕолорго, аҕам саастаах дьоҥҥо сэрэхтээх, ыстаммыт сиринэн ириҥэрэн тахсыан сөп, аллергияны көбүтэн Квинке иһэлийиитинэн ыалдьар куттал баар.

Клещтэн хайдах харыстанабыт?

Клещтан көмүскэнэр миэрэлэринэн сэрэтэр уонна харыстанар быһыыны туруортарыы, тыаҕа тахсарга сырдык, бүтэй таҥаһы кэтэн үөн-көйүүр киирбэт гына бүөлэнии, эти-сиини көрүнүү буолар.

Клещ утары спрейдэри, кремнэри инструкцияларын тутуһан туһанар ордук харыстыыр.

Клещкэ ытыттарбыккытын биллэххитинэ бэйэҕит тута оруурга бириэмэни бараабакка, чугастааҕы медпууҥҥа эбэтэр балыыһаҕа суһаллык тиийэргитигэр сүбэлиибит.

Клещ энцефалиттааҕа, суоҕа тас көрүҥүнэн быһаарыллыбат, сүһүрүүлээҕин лаборатория эрэ быһаарар кыахтаах.

Билиҥҥи туругунан улуус үрдүнэн 15 киһи, ол иһигэр 2 оҕо анал быһыыны ылбыттар.

Клещтэн сэрэхтээх буолуҥ, бэйэҕитин харыстаныҥ!

Мэҥэ Хаҥалас улууһун дьаһалтатын пресс-сулууспата